Ekonomideki yavaşlama sinyallerinin ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla para musluklarını yavaş yavaş açmaya karar verdi. TCMB, kredi büyüme sınırlarında ve zorunlu karşılık uygulamasında değişikliğe gitti.
TCMB'nin 11 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı 2026-49 sayılı "Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu" ile ihtiyaç, taşıt ve ticari kredilerde bankaların sekiz haftalık dönemler için uyguladığı büyüme sınırları yukarı yönlü güncellendi.
Yeni düzenlemeyle birlikte tüketici kredilerinin yanı sıra küçük ve orta ölçekli işletmelere sağlanan finansmanın da artırılmasının önü açıldı.
İHTİYAÇ VE TAŞIT KREDİLERİNDE SINIR YÜZDE 3,5'E ÇIKTI
Merkez Bankası'nın açıklamasına göre tüketicilere kullandırılan ihtiyaç kredilerinin sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 3'ten yüzde 3,5'e yükseltildi.
Aynı düzenleme taşıt kredileri için de geçerli olacak. Daha önce yüzde 3 olan taşıt kredisi büyüme sınırı da yüzde 3,5 olarak belirlendi.
Böylece her iki kredi türünde bankaların sekiz haftalık dönemdeki büyüme sınırları 0,5'er puan artırılmış oldu.
Düzenleme, bankaların kredi kullandırma kapasitesini genişletirken bireysel kredi faiz oranlarında doğrudan bir değişiklik içermiyor.
KOBİ KREDİLERİNDE DE BÜYÜME SINIRI ARTIRILDI
Merkez Bankası, işletmelerin finansmana erişimini ilgilendiren kredi büyüme sınırlarında da değişikliğe gitti.
Buna göre KOBİ'lere kullandırılan Türk lirası kredilerin sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 5'ten yüzde 5,5'e yükseltildi.
KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerde ise mevcut yüzde 2'lik sınır yüzde 2,5'e çıkarıldı.
Böylece hem KOBİ'lere hem de daha büyük ölçekli işletmelere yönelik Türk lirası kredi büyümesinde 0,5 puanlık artışa gidildi.
KREDİ BÜYÜME SINIRLARINDA YENİ ORANLAR
Merkez Bankası'nın açıkladığı sekiz haftalık kredi büyüme sınırları şöyle:
| Kredi Türü | Eski Sınır | Yeni Sınır |
|---|---|---|
| İhtiyaç kredileri | %3 | %3,5 |
| Taşıt kredileri | %3 | %3,5 |
| KOBİ'lere verilen TL krediler | %5 | %5,5 |
| KOBİ dışı işletmelere verilen TL krediler | %2 | %2,5 |
Yeni düzenlemeyle dört kredi kategorisinin tamamında büyüme sınırları artırılmış oldu.
ZORUNLU KARŞILIKLARDA FAİZ VE TELAFİ ÖDEMESİ KARARI
TCMB, kredi büyüme sınırlarının yanı sıra bankaların ve finansman şirketlerinin zorunlu karşılıklarına ilişkin de yeni bir karar aldı.
Duyuruya göre bankaların ve finansman şirketlerinin bir yıldan uzun vadeli, Türk lirası ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükleri için tesis ettikleri zorunlu karşılıklara Türk lirası cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılacak.
Bu düzenlemeyle söz konusu yükümlülükler üzerinden Merkez Bankası nezdinde tutulan zorunlu karşılıklar için ödeme imkânı sağlanmış olacak.
HAKAN KARA: KREDİ BÜYÜME KISITLARININ TAMAMEN KALDIRILMASI DAHA SAĞLIKLI OLUR
Merkez Bankası eski Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara da TCMB'nin kredi büyüme sınırlarını gevşetme kararını değerlendirdi. Kredi piyasasındaki kısıtlamaların tamamen kaldırılması gerektiğini savunan Kara, mevcut uygulamanın parasal aktarım mekanizmasını olumsuz etkilediğini belirtti.
Kara, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Merkez Bankası kredi büyüme kısıtlarını gevşetti. Hepten kalkması sağlıklı olur. Zorunlu karşılıklar üzerinden bu işi Merkeze yaptırmak parasal aktarımı bozuyor. Bankaların kredi verme iştahını düzenleyecek kararları asıl olarak BDDK almalı."
UĞUR GÜRSES: FON SKANDALININ YARATTIĞI ÖDEME SIKIŞIKLIĞINI HAFİFLETMEK İSTİYORLAR
Ekonomist Uğur Gürses de Merkez Bankası'nın kredi büyüme sınırlarını gevşetme kararını fon skandalının ekonomi üzerindeki etkileriyle ilişkilendirdi.
Gürses, düzenlemenin fon soruşturmasının ardından ekonomide ortaya çıkan ödeme zincirindeki sıkışıklığı hafifletmeyi amaçladığını belirtti. Ancak alınan kararın ekonomik faaliyetler üzerinde belirgin bir iyileşme sağlamayacağı görüşünü dile getirdi.
Gürses, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"Merkez Bankası bir süredir bankalara getirdiği kredi artış kısıtlarını biraz gevşetmiş... Fon skandalıyla ekonomide ortaya çıkan ödeme zincirindeki sıkışıklığın hafifletilmesi hedefleniyor. Ama belirgin bir fark yaratmaz..."
KREDİ PİYASASINDA YENİ DÖNEM
Merkez Bankası'nın son kararıyla bankaların ihtiyaç, taşıt ve ticari kredilerde sekiz haftalık büyüme sınırları genişletildi.
Bu değişiklik bankalara belirlenen kredi kategorilerinde daha fazla büyüme alanı sağlarken, kredi kullanım koşulları ve faiz oranları bankaların değerlendirmelerine bağlı olmaya devam edecek.
TCMB, düzenlemenin amacını makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek olarak açıkladı.
