ABD Başkanı Donald Trump, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için geldiği Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Beştepe'de bir araya geldi. Görüşme öncesinde yaptığı açıklamalarda Erdoğan’a övgüler yönelten Trump, Rahip Brunson krizini hatırlatarak “Cumhurbaşkanı’nı aradım ve anında onu serbest bıraktı” dedi. F-35 ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin de mesaj veren Trump, “Türkiye çok vefalı bir ortak. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz” ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump ve beraberindeki heyeti taşıyan Air Force One uçağı, Etimesgut'ta yenilenen Ankara Havalimanı'na iniş yaptı.
Trump, havalimanında düzenlenen resmi törenle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından karşılandı. Karşılama sırasında askeri tören kıtasını selamlayan Trump ile Erdoğan bir süre sohbet etti.
Trump, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katılmak üzere geldiği Ankara’da CumhurbaşkanıErdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde görüştü.
Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen görüşme öncesinde iki lider basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Görüşmede Türkiye-ABD ilişkileri, F-35 süreci, CAATSA yaptırımları, KAAN savaş uçağı motorları, İran, Gazze, Rusya-Ukrayna savaşı ve NATO gündemi öne çıktı.
TRUMP KONUŞMASINA BRUNSON KRİZİYLE BAŞLADI
ABD Başkanı Trump, Erdoğan ile ilişkisini anlatırken ilk olarak Rahip Andrew Brunson krizini hatırlattı.
Trump, Erdoğan ile tanıştığı günden bu yana iyi bir ilişki kurduklarını belirterek Brunson dosyasını “travmatik bir olay” olarak nitelendirdi. Brunson’ın uzun hapis cezasıyla karşı karşıya olduğunu ve kendisinin masum olduğuna inandığını söyleyen Trump, “Birçok kişi aradı, hiçbir ilerleme olmadı. Ben Cumhurbaşkanı’nı aradım ve anında onu serbest bıraktı” dedi.
Trump, bu olayın ardından Erdoğan ile arasındaki “kimyanın” iyi olduğunu anladığını belirterek, “Hristiyan toplumu kendisini unutmayacak” ifadelerini kullandı.
ERDOĞAN: DOSTUMLA ANKARA’DA BİR ARADA OLMAK GÜÇ KATTI
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Trump’ı Ankara’da ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu söyledi.
Erdoğan, “Dostumla Ankara’da bir arada olmak bizlere ayrı bir güç katmıştır. Kendilerine hoş geldiniz diyorum” dedi.
NATO Liderler Zirvesi’nin Ankara’da yapılmasının önemine işaret eden Erdoğan, tüm liderlerin Türkiye’de bir araya gelmesinin zirveye ayrı bir anlam kattığını belirtti.
TRUMP’TAN ERDOĞAN’A ÖVGÜ: TÜM DÜNYADA SAYGI GÖREN BİR LİDERSİNİZ
Trump, Erdoğan’a yönelik övgü dolu ifadeler kullandı. Türkiye ile ilişkilerin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu söyleyen ABD Başkanı, Erdoğan için “Tüm dünyada saygı gören bir lidersiniz” dedi.
Trump, Türkiye’nin Erdoğan liderliğinde askeri açıdan çok güçlü bir ülke haline geldiğini savunarak, “Türkiye hafife alınmaması gereken bir ülke. Çok sayıda teçhizatımıza sahipler ve çok sayıda harika askerleri var” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, iki ülke arasındaki ilişkinin yalnızca diplomatik değil, kişisel düzeyde de güçlü olduğunu belirterek, “Biz çok iyi arkadaşız” dedi.
“TÜRKİYE’DE OLMASAYDI NATO ZİRVESİ’NE KATILMAYABİLİRDİM”
Trump, NATO’ya ilişkin değerlendirmesinde ise ittifaka yönelik geçmiş eleştirilerini yineledi.
ABD’nin NATO’ya “trilyonlarca dolar” yatırım yaptığını söyleyen Trump, bu yatırımların Avrupa ülkeleri, Kanada ve diğer müttefikleri Sovyetler Birliği’nden ve bugün Rusya’dan gelebilecek tehditlere karşı korumak için yapıldığını ifade etti.
Trump, NATO konusunda “hayal kırıklığına uğradığını” belirterek, zirvenin Türkiye’de düzenlenmemesi ve Erdoğan’ın ev sahipliği yapmaması halinde katılmayabileceğini söyledi:
“Açıkçası, Türkiye’de düzenlenmemiş olsaydı ve dostum olan çok güçlü bir lider burada olmasaydı muhtemelen katılmayabilirdim.”
F-35 MESAJI: TÜRKİYE VEFALI BİR ORTAK
Görüşme öncesinde en çok merak edilen başlıklardan biri F-35 programı oldu.
Türkiye’nin F-35 programına dönüş ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlayan Trump, Türkiye ile ilişkilerin çok iyi olduğunu ve Ankara’nın diğer ortaklara kıyasla daha vefalı davrandığını söyledi.
Trump, “Türkiye, vefalı olacağını düşündüğümüz diğer ortaklardan pek çok açıdan çok daha vefakâr davrandı. Bu yüzden bu kesinlikle dikkate alınması gereken bir konu” dedi.
F-35’leri “harika bir uçak” ve “açık ara en iyi uçak” olarak nitelendiren Trump, Türkiye’ye satış konusunda, “Kesinlikle dikkate alacağımız bir seçenek” ifadesini kullandı.
ERDOĞAN: TRUMP HER ZAMAN SÖZÜNÜN ARKASINDADIR
Cumhurbaşkanı Erdoğan da F-35 konusunun Türkiye için yeni bir başlık olmadığını söyledi.
Bu konunun daha önce ABD tarafıyla görüşüldüğünü belirten Erdoğan, Türkiye’nin beş uçak için söz aldığını hatırlattı.
Erdoğan, “Sayın Trump’ın bu konuda bize ayrıca sözü var. F-35 konusunda bu Liderler Zirvesi’nden hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır” dedi.
KAAN MOTORLARI DA GÜNDEMDE
Erdoğan, Türkiye’nin yerli savaş uçağı KAAN’ın motorlarıyla ilgili süreci de Trump ile görüşeceğini söyledi.
Daha önce Trump ile bu konuyu ele aldığını belirten Erdoğan, “KAAN ile ilgili, onun motorları noktasında bu Liderler Zirvesi’nde değerli dostumla tekrar görüşeceğiz. İnanıyorum ki bize verdiği müjdeyi burada da tekrar edecektir” ifadelerini kullandı.
Trump da Türkiye’nin ABD’den aldığı uçakların motorlarının bakımına ilişkin yükümlülükler bulunduğunu belirterek bu konuyla ilgileneceğini söyledi.
CAATSA YAPTIRIMLARI İÇİN MESAJ: DOSTLARIMIZA YAPTIRIM UYGULAMAK İSTEMİYORUZ
Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer başlık CAATSA yaptırımları oldu.
Türkiye’nin ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası kapsamındaki yaptırımlardan çıkarılması konusunda ilgili bakanlarla çalıştıklarını söyleyen Trump, “Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim” dedi.
ABD Başkanı, “Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Durum çok basit. Yaptırım uygulayabileceğimiz pek çok kişi var ve uyguluyoruz da. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz” ifadelerini kullandı.
İRAN DOSYASI: ERDOĞAN ARABULUCULUK MESAJI VERDİ
Görüşmenin önemli gündemlerinden biri de İran oldu.
Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını söyleyerek, Türkiye’nin İran dosyasında önemli bir tutum sergilediğini savundu. Türkiye’nin çatışmada “diğer tarafta” yer alabileceğini ancak bunu yapmadığını belirten Trump, Ankara’nın İran ile savaşı sona erdirme çabalarında “olağanüstü” davrandığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise İran-ABD ilişkilerinin daha sağlıklı bir düzleme kavuşması için çalıştıklarını belirtti.
Erdoğan, “Elimizden geleni yapmak suretiyle dünya barışına bir adım atalım diye gerek şahsım gerek arkadaşlarım hep birlikte çalışıyoruz, çalışacağız” dedi.
GAZZE İÇİN ZİRVE VURGUSU
Gazze’deki ateşkes ihlalleri ve insani yardımların ulaştırılması da Erdoğan’a yöneltilen sorular arasındaydı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze’de büyük bir yıkım yaşandığını belirterek Trump ile bu başlığı da ele alacaklarını söyledi.
Erdoğan, “Gazze konusunda, değerli dostumla bunları da konuşarak özellikle bu bölgedeki barışı sağlamak için bu Liderler Zirvesi’ni çok çok önemsiyoruz” dedi.
Zirveden Gazze’ye ilişkin olumlu bir sonuç çıkabileceğini belirten Erdoğan, “Bunun olabileceğine de ihtimal veriyorum” ifadelerini kullandı.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI: PUTİN, ERDOĞAN’A ÇOK SAYGI DUYUYOR
Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüştüğünü de söyledi.
İki liderin de anlaşmaya varmak istediğine inandığını belirten Trump, Putin’in Erdoğan’a “çok saygı duyduğunu” dile getirdi.
Trump, Rusya-Ukrayna savaşının çözümünde Erdoğan’ın kendilerine yardımcı olduğunu söyleyerek, “Bu konuyu çözeceğiz. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran konusunda yardım ettiği gibi bunu çözme konusunda da bize yardım ediyor” dedi.
Erdoğan da Rusya-Ukrayna arasındaki gelişmeleri Trump ile görüşeceklerini belirterek, buna göre adımlar atılacağını söyledi.
SURİYE VE AVRUPA MESAJLARI
Trump, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile de iyi ilişkileri olduğunu söyledi. Şara’nın kısa sürede ülkeyi bir araya getirme konusunda “harika iş çıkardığını” savundu.
ABD Başkanı, Avrupa’ya yönelik açıklamalarında ise göç ve enerji başlıklarında sert uyarılarda bulundu. Avrupa’nın 20 yıl öncesine göre çok değiştiğini belirten Trump, kıtanın göç ve enerji politikalarında dikkatli olması gerektiğini söyledi.
Grönland’ın Danimarka değil ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini savunan Trump, Avrupa’ya yönelik savunma yükümlülükleri üzerinden de mesaj verdi.
ERDOĞAN’A BAKANLAR EŞLİK ETTİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a görüşmede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve MİT Başkanı İbrahim Kalın eşlik etti.
Basın açıklamalarının ardından Erdoğan ve Trump baş başa görüşmeye geçti.
