Türkiye siyasetinde eşi görülmemiş bir karar alındı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, ana muhalefet partisi CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde yapılan 38. Olağan Seçimli Kurultayı hakkında “mutlak butlan”, yani kesin hükümsüzlük kararı verdi. Karar metnine göre, kurultayın yapıldığı tarihten itibaren iptaline ve kurultaydan önceki duruma dönülmesine hükmedildi.
İstinaf Dairesi’nin kararıyla, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, Parti Meclisi üyeleri ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına karar verildi. Mahkeme, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesinde görevde bulunan eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren görevi üstlenmelerine ve göreve iadelerine hükmetti.
Karara göre, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde yapılan 38. Olağan Seçimli Kurultayı ile 8 Ekim 2023 tarihli İstanbul İl Kongresi’nin, parti içi demokrasi, eşitlik ve serbest irade ilkelerine aykırı şekilde gerçekleştiği kanaatine varıldı.
Mahkeme, Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin daha önce verdiği kararın kaldırılmasına hükmetti.
38. KURULTAY İPTAL EDİLDİ
Karar metninde, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayı’nın “mutlak butlan”, yani kesin hükümsüzlük nedeniyle malul olduğunun tespitine ve yapıldığı tarihten itibaren iptaline karar verildi.
Mahkeme, bu kurultayın iptal edilmesi nedeniyle, kurultaydan sonra yapılan tüm olağan ve olağanüstü kurultayların ve bu kurultaylarda alınan kararların da iptaline hükmetti.
KILIÇDAROĞLU VE ESKİ PARTİ ORGANLARI GÖREVE DÖNECEK
Kararın en kritik bölümlerinden biri, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultaydan önceki duruma döndürülmesi oldu.
Mahkeme, kurultay tarihinde önceki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve o dönem görevde bulunan parti organlarının görevlerine aynen devam etmelerine karar verdi.
Bu karar, CHP’de genel başkanlık ve parti yönetimi açısından yeni bir siyasi ve hukuki süreci başlatacak nitelikte.
İSTANBUL İL KONGRESİ DE İPTAL EDİLDİ
Karar yalnızca CHP’nin büyük kurultayıyla sınırlı kalmadı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, 8 Ekim 2023 tarihinde yapılan CHP İstanbul İl Kongresi’nin de mutlak butlan nedeniyle sakat olduğunun tespitine ve yapıldığı tarihten itibaren iptaline karar verdi.
Mahkeme, İstanbul İl Kongresi’nden önceki duruma dönülmesine; kongre tarihinden önceki il başkanı ve parti il organlarının görevlerine devam etmelerine hükmetti.
DELEGE İRADESİNİN SAKATLANDI İDDİASI
Karar gerekçesinde, kurultay ve İstanbul İl Kongresi sürecinde delege iradesinin serbest şekilde oluşmadığı sonucuna varıldığı belirtildi.
Dosyada yer alan ceza soruşturmaları, iddianameler, tanık beyanları, MASAK raporu, kurum yazışmaları ve fezlekeler birlikte değerlendirilerek bazı delegelerin oy tercihlerinin menfaat ilişkileriyle yönlendirildiği kanaatine ulaşıldı.
Mahkeme, bu durumun yalnızca parti içi bir usulsüzlük değil, parti içi demokrasiyi ve kamu düzenini ilgilendiren ağır bir sakatlık oluşturduğu değerlendirmesinde bulundu.
PARA, İŞ VE SİYASİ GÖREV VAATLERİ GEREKÇEYE GİRDİ
Kararda, kurultay ve İstanbul İl Kongresi sürecinde bazı delegelere para verildiği, belediyelerde işe yerleştirme vaadinde bulunulduğu, adaylık ya da siyasi görev taahhüt edildiği ve alışveriş kartı gibi menfaatler sağlandığı yönündeki tespitler gerekçeye esas alındı.
Mahkeme, bu unsurların delege iradesini etkilediği ve seçimlerin serbest irade ilkesi içinde gerçekleşmesini engellediği sonucuna vardı.
OY PUSULASI FOTOĞRAFI DETAYI
Kararda dikkat çeken başlıklardan biri de oyların denetlenmesine ilişkin değerlendirme oldu.
Bazı delegelerden oy pusulalarının fotoğrafını çekip göndermelerinin istendiği, bunun da gizli oy ve serbest irade ilkelerini zedelediği belirtildi.
Mahkeme, bu uygulamayı parti içi seçimlerin demokratik ve eşit koşullarda yapılması ilkesine aykırı unsurlardan biri olarak değerlendirdi.
SONRADAN YAPILAN KURULTAYLAR SAKATLIĞI GİDERMEDİ
İstinaf Dairesi, ilk derece mahkemesinin “dava konusuz kaldı” yaklaşımını isabetli bulmadı.
Mahkemeye göre, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultayın mutlak butlanla sakat olması nedeniyle bu kurultaydan sonra yapılan olağan ve olağanüstü kurultaylar, önceki sakatlığı ortadan kaldırmadı.
Bu nedenle hukuki yararın devam ettiği ve davanın esasının incelenmesi gerektiği sonucuna varıldı.
ÖZEL YÖNETİMİNİN GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILMASI TALEBİ KABUL EDİLDİ
Kararda, kurultayla göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, Parti Meclisi üyeleri ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılması talebinin kabul edildiği de belirtildi.
Mahkeme, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesinde görevde bulunan genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren göreve iadesine hükmetti.
CHP’DE SİYASİ DEPREM
Karar, CHP’de uzun süredir devam eden kurultay tartışmalarını yeni bir aşamaya taşıdı. Eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun son günlerde yaptığı “arınma” açıklaması, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in “butlan ittifakı” çıkışı ve parti içinde karşılıklı açıklamalarla büyüyen tartışmaların ardından gelen karar, partide büyük bir siyasi krize yol açacak nitelikte.
İŞTE MAHKEME KARARININ TAM METNİ
CHP GENEL MERKEZİ’NDEN “BİNAYI TERK ETMİYORUZ” ÇAĞRISI
Mutlak butlan kararının ardından CHP yönetimi, Ankara’daki Genel Merkez binasını terk etmeyeceklerini açıkladı. Parti yönetimi, kararı “seçilmiş parti yönetimine yargı yoluyla müdahale” olarak değerlendirirken, tüm partililere Genel Merkez’e gelme çağrısı yaptı.
CHP Genel Merkezi’nde olağanüstü hareketlilik yaşanırken, milletvekilleri, parti yöneticileri, il ve ilçe örgütleri ile partililerin Ankara’da bir araya gelmesi bekleniyor. Parti kaynakları, kararın siyasi ve hukuki sonuçlarına karşı izlenecek yol haritasının Genel Merkez’de yapılacak değerlendirmelerle belirleneceğini ifade ediyor.
