Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin doğru bilgilendirilmesi ve halk sağlığının korunması amacıyla Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda kapsamlı bir değişikliğe gitti. Yeni düzenleme ile gıda ambalajlarında kullanılan ifadelerden görsel tasarımlara kadar birçok alanda katı standartlar uygulanacak.
"DOĞAL", "TAZE" VE "GÜNLÜK" İFADELERİNE STANDART
Bakanlık tarafından hazırlanan yeni kılavuz, gıda paketlerinde sıkça kullanılan ancak tüketiciyi yanıltabilen terimlerin kullanımını belirli kurallara bağlıyor. Buna göre: "doğal", "taze" ve "günlük" gibi ifadeler, yalnızca bakanlığın belirlediği teknik kriterleri tam olarak karşılayan ürünler için kullanılabilecek.
İçeriğinde gerçek meyve bulunmayan veya sadece aroma verici kullanılan ürünlerin paketlerinde meyve resmi kullanılmasına kısıtlama getirildi.
Çocukları cezbeden figürlerin ve gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek tasarımların kullanımı sınırlandırılarak, bu ürünlerin "albenisinin" düşürülmesi hedefleniyor.
AMBALAJ ALDATMACALARI VE HALK SAĞLIĞI
Düzenlemeyi değerlendiren Gıda Mühendisi Ece Birinci, üreticilerin parlak renkler ve yanıltıcı görsellerle tüketicileri etkilemeye çalıştığını, ancak içerikte vadedilen gıdanın bulunmadığı durumlarla sık karşılaşıldığını belirtti. Birinci, paketlerdeki meyve görsellerinin yerini çoğu zaman kanserojen riski taşıyan yapay aroma vericilerin aldığını vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Bakanlığın bu adımı, etikette 'mış gibi yapma' sezonunu kapatmıştır. Paket-içerik uyumsuzluğunun önüne geçilmesi, vatandaşın sağlıklı gıdaya erişimi adına kritik bir değişimdir."
"ÇİFTE STANDART" VE İHRACAT FARKLILIKLARI
Haberde dikkat çekilen bir diğer önemli nokta ise gıda üretimindeki bölgesel içerik farkları oldu. Bazı firmaların Türkiye pazarına sunduğu ürünlerde doğal aroma oranını binde 2 gibi düşük seviyelerde tutarken, Avrupa ülkelerine ihraç edilen aynı markalı ürünlerde bu oranın yüzde 9'a kadar çıktığı ifade edildi. Bu durumun "gıdada ayrımcılık" ve "çifte standart" olduğu kaydedilerek, yerli tüketicinin sağlığının maliyet kaygılarıyla geri plana atılmaması gerektiği vurgulandı.
CAYDIRICILIK VE TÜKETİCİ BİLİNCİ ÇAĞRISI
Mevcut yaptırımların ve tağşiş listelerinin etkinliği de düzenleme kapsamında tartışmaya açıldı. Aynı firmanın onlarca kez farklı isimlerle tağşiş listesine girmesinin cezaların caydırıcı olmadığını gösterdiği belirtilerek, ticaretten men gibi daha ağır yaptırımların getirilmesi önerildi.
