Mart 2023'te Çin askeri liderliği, Xi Jinping'in arkasında bir birlik görüntüsü sergileyerek ulusun karşısına çıkmıştı. İktidardaki yaklaşık on yılın ardından Xi, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nu (ÇHKO) dünya standartlarında bir güce dönüştürmek için bizzat seçtiği sadık isimlerden oluşan bir komuta kademesi kurmuştu.
Ancak New York Times'ın analizine göre, Xi'nin orduyu "temizleme" gerekçesiyle başlattığı kapsamlı kampanya, kendi sadık adamlarını dahi teğet geçmedi. Görünürde yolsuzlukla mücadele odaklı olan ancak temelinde lidere mutlak sadakati barındıran bu tasfiyeler sonucunda, Merkezi Askeri Komisyon üyeleri teker teker görevden alındı ve soruşturma kapsamına alındı. Bu sürecin son halkası, Xi'nin en üst düzey generali olan Zhang Youxia oldu.
ORDUDA LİDERLİK BOŞLUĞU
Xi Jinping, son üç yıldan kısa bir süre içinde düzinelerce üst düzey askeri yetkiliyi görevden alarak, modern Çin tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir çalkantıya imza attı. Yapılan analizler, bu tasfiyelerin Xi'nin olağanüstü gücünün bir göstergesi olduğunu, ancak aynı zamanda ordu genelinde ciddi bir liderlik boşluğu yarattığını ortaya koyuyor.
General Zhang Youxia ve onunla birlikte görevden alınan General Liu Zhenli'nin düşüşü, Merkezi Askeri Komisyonu, kuvvetleri savaşa hazırlayan "operasyonel" liderlerden mahrum bıraktı. Büyük askeri eylemlerin pratik planlamasında daha alt rütbeli subaylar görev alsa da, en tepedeki iki operasyonel komutanın ani kaybının, Xi'nin ordunun savaşa hazırlık durumuna duyduğu güveni geçici olarak sarsabileceği belirtiliyor.
Komisyonda kalan tek general, Xi'nin askeri tasfiyelerini denetleyen ve şu anda siyasi disiplin ile sadakati sağlamaktan sorumlu görünen Zhang Shengmin oldu. Kariyerinin büyük bir kısmını Çin'in nükleer ve konvansiyonel füze programlarını kontrol eden Roket Kuvvetleri'nde yolsuzlukla mücadele ve siyasi disiplin teftiş subayı olarak geçiren General Zhang, geçen yıl Xi tarafından Merkezi Askeri Komisyon Başkan Yardımcılığına terfi ettirilmişti.
TAYVAN CEPHESİNDEKİ ETKİLERİ
Görevden almalar, silahlı kuvvetlerin neredeyse tüm kanatlarına nüfuz etmiş durumda. Tasfiyelerin uzandığı birimler arasında Deniz Kuvvetleri'nin yanı sıra stratejik öneme sahip Füze Kuvvetleri de bulunuyor.
Xi'nin 2016 yılında silahlı kuvvetleri yönetmek için oluşturduğu beş harekat komutanlığı da süreçten ağır etkilendi. Bu bölgeler arasında Tayvan operasyonlarından sorumlu olan Doğu Harekat Komutanlığı da yer alıyor. Xi'nin geçen yılın sonlarında Doğu Harekat Komutanlığı'na yeni bir komutan atadığı biliniyor.
YENİ DÖNEM HAZIRLIĞI VE SİYASİ SADAKAT
General Zhang'ın düşüşünün ardından Çin ordusunun resmi yayın organı, subay ve askerleri kararı desteklemeye ve Xi'nin etrafında kenetlenmeye çağırdı. Gazete, görevden almaların ve yaşanan aksaklıkların "kısa vadeli zorluklara ve acıya" neden olduğunu kabul etmekle birlikte, nihayetinde daha güçlü bir Çin ordusunun ortaya çıkacağını savundu.
72 yaşındaki Xi Jinping, 2027'den itibaren Çin Komünist Partisi Genel Sekreteri olarak dördüncü dönemine girmeye hazırlanırken, güvenebileceği yeni bir general kadrosu bulmak zorunda. Analistlere göre, Xi'nin dördüncü dönemini neredeyse kesin olarak elde etmesi beklenirken, ordudaki bu yeniden yapılanma süreci siyasi geleceği açısından kritik önem taşıyor.
