Yemen'de 2022'den bu yana büyük ölçüde durmuş olan iç savaş yeniden alevlenirken, Husiler Kızıldeniz kıyısında kritik bir kazanım elde etti. Financial Times'ın haberine göre Husiler, Yemen hükümetiyle bağlantılı güçleri bölgeden çıkararak perşembe günü tarihi Mocha Limanı'nın kontrolünü ele geçirdi.
Bir dönem Avrupa ve Ortadoğu arasındaki kahve ticaretinin önemli merkezlerinden biri olan Mocha'nın kaybedilmesi, Suudi Arabistan'ın desteklediği Yemen güçleri açısından önemli bir gerileme olarak değerlendiriliyor.
BABÜLMENDEP'E 50 KİLOMETRE KALDI
Mocha'nın ele geçirilmesiyle Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki kontrol alanı güneye doğru genişledi. International Crisis Group Yemen analisti Ahmed Nagi'ye göre Husi güçleri artık Babülmendep Boğazı'na yaklaşık 50 kilometre mesafede bulunuyor.
Nagi, Husilerin kıyı hattını uzun süredir stratejik öncelik olarak gördüğünü belirterek, bölgedeki kontrolün deniz trafiğine yönelik daha hassas saldırılar gerçekleştirme imkanlarını artırabileceğini söyledi.
Babülmendep, Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan, dünya ticaretinin en önemli deniz geçişlerinden biri konumunda.
HÜRMÜZ'DEKİ GERİLİM BABÜLMENDEP'İN ÖNEMİNİ ARTIRDI
Babülmendep'in stratejik önemi son dönemde daha da arttı. ABD ve İsrail'in İran'la savaşa girmesinin ardından Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini sınırlaması, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatında Kızıldeniz ve Babülmendep güzergahının önemini artırmıştı.
Husiler ise temmuz ayında Suudi limanlarına yönelik abluka ilan etmiş, Suudi petrol tankerlerini hedef alan saldırılar düzenlemiş ve Babülmendep üzerinden deniz taşımacılığını aksatmıştı.
Mocha'nın Husilerin kontrolüne geçmesiyle Kızıldeniz'deki enerji ve ticaret yollarına ilişkin güvenlik kaygıları yeniden yükseldi.
BRENT PETROL 105 DOLARA ÇIKTI
Gelişmenin enerji piyasalarına etkisi de kısa sürede görüldü. Husilerin Mocha'yı ele geçirmesinin ardından uluslararası petrol piyasasının temel göstergelerinden Brent petrolün varil fiyatı 105 dolara yükseldi.
İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısına Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişinin eklenmesi, küresel petrol arzının iki kritik deniz geçişinde aynı anda risk altında kalabileceği endişelerini artırdı.
SUUDİ ARABİSTAN'A FÜZE VE İHA SALDIRILARI
Husilerin sahadaki ilerleyişi, Suudi Arabistan'a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşti.
FT'nin aktardığına göre Husiler salı günü Suudi Arabistan'ın güneyindeki bazı kentlere füze ve İHA saldırıları düzenledi. Suudi Enerji Bakanlığı saldırılarda hangi enerji tesislerinin vurulduğunu ve hasarın boyutunu açıklamadı.
Suudi liderliğindeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki ise Abha, Hamis Muşayt, Cizan ve Necran'daki “sivil ve ekonomik tesislere” yönelik saldırılarda 73 sivilin yaralandığını söyledi.
Bir gün sonra Hamis Muşayt, Abha ve Cizan'ın yeniden hedef alındığı bildirildi. Cizan, günlük yaklaşık 400 bin varil kapasiteli ve Suudi Arabistan'ın en büyükleri arasında yer alan bir petrol rafinerisine ev sahipliği yapıyor.
HUSİLER: 120'DEN FAZLA HAVA SALDIRISI DÜZENLENDİ
Husiler ise Suudi Arabistan'ı Yemen'deki kendi kontrol bölgelerine yoğun hava saldırıları düzenlemekle suçladı. Grubun açıklamasına göre hafta sonundan bu yana Husi kontrolündeki Yemen vilayetlerine 120'den fazla hava saldırısı gerçekleştirildi.
Suudi Arabistan destekli Yemen güçlerinin ise Husilerin kontrolündeki Kızıldeniz'in en önemli limanlarından Hudeyde'ye doğru karşı saldırı başlatmayı hedeflediği belirtildi.
2022 ATEŞKESİ FİİLEN ÇÖKTÜ
Son çatışmalar, Yemen'deki taraflar arasında 2022'de sağlanan ve yaklaşık 12 yıldır devam eden iç savaşı büyük ölçüde donduran ateşkesi de fiilen sona erdirdi.
Suudi Arabistan, Husilerin 2014'te başkent Sana'yı ele geçirmesinin ardından 2015 yılında Yemen'deki savaşa doğrudan müdahil olmuş ve uluslararası toplum tarafından tanınan hükümeti destekleyen Arap koalisyonuna liderlik etmişti.
Yedi yıl süren yoğun çatışmalar hem Yemen'de ağır bir insani yıkıma yol açmış hem de Suudi Arabistan açısından büyük askeri ve ekonomik maliyet yaratmıştı.
'SUUDİ DESTEKLİ GÜÇLER İÇİN BÜYÜK BİR GERİLEME'
Chatham House analisti Farea al-Muslimi, Mocha'nın kaybedilmesini Suudi Arabistan tarafından desteklenen Yemen güçleri açısından “çok büyük bir gerileme” olarak nitelendirdi.
Al-Muslimi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisine ve Husilerin Babülmendep'e doğru ilerlemesine dikkat çekerek, gelişmenin bölgedeki güç dengeleri açısından önem taşıdığını söyledi.
Mocha'nın Husilerin eline geçmesi, bundan sonraki çatışmaların yalnızca Yemen'deki iç savaşın seyrini değil, Kızıldeniz'den geçen küresel ticareti ve petrol fiyatlarını da doğrudan etkileyebilecek yeni bir aşamaya girdiğine işaret ediyor.
