Tahran-Washington hattında Pakistan’ın ara buluculuğuyla sağlanan 14 maddelik mutabakat bir ayı doldurmadan tamamen çöktü. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nı ikinci bir duyuruya kadar tüm gemi trafiğine kapattığını ilan ederken; ABD bölgedeki İran kentlerini bombaladı, İran ise Körfez ülkelerindeki Amerikan askeri üslerini füze ve dronlarla vurdu.
HÜRMÜZ BOĞAZI İKİNCİ BİR DUYURUYA KADAR TAMAMEN KAPATILDI
İran ile ABD arasındaki gerilimin karşılıklı saldırılarla yeniden tırmanması üzerine, küresel ticaretin ve savaşın en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı askeri hareketliliğin merkez üssü haline geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, boğazda "yetkisiz rotalarda" ilerleyen ve uyarılara uymayan gemilere müdahale edildiğini açıklayarak, Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya ve ABD'nin bölgedeki müdahalesi sona erene kadar deniz trafiğine tamamen kapatıldığını duyurdu.
Açıklamada, yabancı müdahalelerin ve gemilerin izinsiz rotalarda seyretmeye çalışmasının ciddi güvenlik sorunları doğurduğu savunuldu. Birkaç saat önce yapılan uyarılara uymayan ve deniz güvenliğini tehlikeye atan bir geminin uyarı ateşiyle durdurulduğu, sabah saatlerinde ise yine aynı gerekçeyle ikinci bir geminin vurularak engellendiği bildirildi. Devrim Muhafızları, "Şayet düşman, bu olayı bahane eder ve yanlış bir adım atarsa şiddetli bir yanıt alır" uyarısında bulunurken, Amerikan-Siyonist güçlerin kendi topraklarını kullanmasına izin veren bölge ülkelerinin de bu müdahalenin sonuçlarından sorumlu tutulacağını vurguladı.
VURULAN KONTEYNER GEMİSİNDE YANGIN ÇIKTI: 1 MÜRETTEBAT KAYIP
İran'ın yetkisiz rota kullandığı gerekçesiyle vurduğu gemilerden birinin "GFS Galaxy" isimli konteyner gemisi olduğu açıklandı. Alınan bilgilere göre, isabet alan geminin güvertesinde yangın çıktı ve gemi seyrine devam edemez hale geldi. Ayrıca hedef alınan geminin mürettebatından bir kişiden henüz haber alınamadığı bildirildi.
ABD’DEN MİSİLLEME: 140 ASKERİ HEDEF VURULDU, KIYI KENTLERİNDE PATLAMALAR
Hürmüz Boğazı’ndaki kargo gemisine yönelik saldırının ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (Centcom), İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattıklarını duyurdu. Centcom, bu hafta içinde İran’a düzenlenen üçüncü saldırı dalgası kapsamında tam 140 askeri hedefin vurulduğunu açıkladı.
İran basını, boğazın kapatılma kararının ardından ABD’nin ülkenin güney kıyılarında yer alan Buşehr ve Aseluye kentlerini doğrudan hedef aldığını aktardı. Ayrıca Basra Körfezi kıyı şeridinde bulunan Bender Abbas, Çabahar ve Sirik kentlerinde de şiddetli patlama seslerinin yükseldiği bildirildi.
İRAN’DAN ABD ÜSLERİNE AĞIR MİSİLLEME: KÖRFEZ’DE SİREN SESLERİ
ABD’nin bombardımanına karşılık veren İran Devrim Muhafızları Ordusu; Bahreyn, Katar, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) konuşlu Amerikan askeri üslerini balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldı.
-
BAHREYN & BAE: Saldırılar sırasında Bahreyn genelinde sirenler çalarken, BAE yönetimi resmi bir açıklama yaparak hava savunma sistemlerinin İran’dan ateşlenen füze ve dronları imha etmek için devreye girdiğini duyurdu.
-
KATAR: Reuters haber ajansı, cep telefonlarına acil durum güvenlik uyarıları gönderildiği sırada Katar’ın başkenti Doha’da patlama seslerinin işitildiğini aktardı.
-
ÜRDÜN: İlerleyen saatlerde bir açıklama daha yapan İran Devrim Muhafızları, Ürdün’de yer alan Prens Hasan Hava Üssü’ndeki Amerikan komuta kontrol merkezi ile MQ-9 İHA hangarlarının tamamen imha edildiğini iddia etti.
DİPLOMATİK ÇABALAR SONUÇSUZ KALDI: "ATEŞKES BİTTİ"
Washington ve Tahran yönetimleri, Pakistan’ın ara buluculuğunda yürütülen müzakereler neticesinde 14 Haziran’da savaşı durdurmayı ve sorunları diyalogla çözmeyi amaçlayan 14 maddelik bir mutabakata imza atmıştı. Ancak İran’ın boğazdaki geçiş kurallarına uymadığını ileri sürdüğü gemilere ateş açmasıyla bu mutabakat fiilen yürürlükten kalktı. ABD, 8 Temmuz’da Hürmüz Boğazı çevresindeki bazı İran mevzilerini bombalamış, İran ise buna Körfez’deki ABD üslerini vurarak yanıt vermişti.
NATO Zirvesi için Ankara’da bulunan ABD Başkanı Donald Trump, yaşanan bu çatışmalara atıfta bulunarak, "Bence ateşkes bitti" demişti. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada da "İran görüşmelere devam etmemizi istedi, bunu kabul ettik ancak ateşkesin sona erdiğini onlara açık ve net biçimde ilettik" ifadelerini kullandı.
Ateşkes görüşmelerinin İran tarafındaki başmüzakerecisi ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise yeniden alevlenen savaşa dair sert mesajlar verdi. Galibaf, "Tek taraflı anlaşmaların devri sona erdi. Size söylemiştik; sözünüzü tutun ya da bedelini ödeyin. Gerçekler kapınızı çalıyor" dedi.
Kritik karardan hemen önce İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı'nın karşı kıyısında yer alan Umman’a giderek boğazdan güvenli geçiş mekanizması oluşturulması için temaslarda bulunmuştu. ABD’li üst düzey yetkililer de krizin büyümesini önlemek adına İran'dan "Hürmüz'ün tüm gemilere açık olduğunu" belirten bir taahhüt talep etmişti ancak Devrim Muhafızları'nın boğazı kapatma kararı, diplomatik kanalların tıkandığını ortaya koydu.
