Göçmenlere yardım sağlayan taban hareketi No Name Kitchen (NNK) tarafından yayımlanan raporda, Avrupa ülkelerinin göçmenlerin varacakları yere ulaşmasını engellemek amacıyla sağlık hizmetlerine erişimi sistematik bir şekilde sınırladığı ortaya kondu. Sınır rejiminin caydırıcı bir aracı haline gelen bu durumun ölümcül sonuçları detaylarıyla paylaşıldı.
Balkan Insight’ta yer alan habere göre, No Name Kitchen Koordinatörü Ric Fernandez, engellerin tesadüfi değil sistematik olduğunu vurguladı. Sağlık hizmetlerinin reddedilmesinin sınır rejiminin temel mekanizmalarından biri olduğuna dikkat çeken Fernandez, "Bu soruşturma sağlık hizmetlerindeki engellerin ırkçı bir boyut taşıdığını ve caydırıcılık aracı olarak işlev gördüğünü ortaya koyuyor" dedi.
Ocak 2022 ile Aralık 2025 tarihleri arasında sahada toplanan 336 ifadeye dayanan raporda, "Sağlığın bir silah haline getirildiği, caydırıcılık aracı olarak kullanıldığı" belirtildi. Sınırın sadece tel örgülerde bitmediğini belirten raporda, "Sınır gelmeyen ambulansa, başka yöne bakan triyaj odasına ve yeni gelenleri tedavi etmeyi reddeden kamp doktoruna kadar uzanıyor" ifadeleri kullanıldı.
'BİZ ŞU AN YEMEK YİYORUZ, YARIN KONTROL EDERİZ'
Raporda Avrupa ülkelerinin sınır polisleri tarafından şiddet gören birçok göçmenin tıbbi yardımdan mahrum bırakıldığı için hayatını kaybettiği not edildi. Bu kişilerden birinin Hırvatistan'dan Bosna Hersek'teki Lipa gözaltı merkezine şiddet kullanılarak gönderildikten sonra Kasım 2025 tarihinde ölen 41 yaşındaki Mukter olduğu aktarıldı.
Merkezdeki insanların üç gün boyunca gardiyanlara ambulans çağırmaları için yalvardığı, Mukter'in nefes alamadığını bildirdiklerinde ise "Biz şu an yemek yiyoruz, yarın kontrol ederiz" yanıtını aldıkları ifade edildi. Raporda, "Mukter vefat etmedi, ölüme terk edildi" denildi.
ŞİDDET, AÇLIK VE DONDURUCU SOĞUK
Avrupalı vergi mükellefleri tarafından maaşları ödenen memurların uyguladığı dayakları belgeleyen rapora göre, NNK'nin 2025 yılında sağladığı ilk yardım hizmetlerinin yüzde 54'ü yaralanma, su toplaması ve donma vakaları gibi yürüyüş kaynaklı yaralanmalara yönelik oldu. Kuruluşa göre bu yaralanmalar, güvenli ve yasal geçiş yollarının sistematik olarak ortadan kaldırılması nedeniyle insanların kullanmak zorunda kaldığı güzergâhlarda meydana geldi.
İnsanların buz gibi nehirlere itildiği, sıfırın altındaki sıcaklıklarda ayakkabılarının çıkarıldığı, günlerce yiyeceksiz bırakıldığı, ısıtması olmayan hücrelerde tutulduğu ve acil servislerden geri çevrildiği belirtildi.
BULGARİSTAN'DA ÜÇ ÇOCUK DONARAK ÖLDÜ
Avrupa genelinde sağlık hizmetlerinin reddedildiğini destekleyen bir diğer vakanın da 27 ile 29 Aralık 2024 tarihleri arasında yaşandığı belirtildi. Türkiye'den Bulgaristan'a düzensiz yollarla geçen Mısırlı üç çocuğun hayatını kaybettiği ifade edildi.
Collettivo Rotte Balcaniche ve No Name Kitchen aktivist gruplarının 2025’te yayımladığı raporda ölümlerden Bulgar yetkililer sorumlu tutuldu. Hipotermi nedeniyle öldükleri tıbbi raporla kesinleşen olayla ilgili olarak Bulgaristan Sınır Polisi kasıtlı ihmal iddialarını reddetti. Kurtarma faaliyetlerini aktivistlerin engellediği yönünde değerlendirmesinde bulunuldu.
AVRUPA BİRLİĞİ FONLARI SORGULANIYOR
No Name Kitchen insan hakları ihlallerinin bir kısmını Avrupa Birliği'nden 1 milyon 700 bin avro ve diğer ülkelerden katkı alan Bosna'daki Lipa Geçici Kabul Merkezi ile ilişkilendirdi. Aynı zamanda Sırbistan'ın 2015 yılından bu yana 40 milyon avronun üzerinde fon alan kabul merkezleri de sorumlu tutuldu.
Raporun tanıtımına yönelik yayımlanan basın bülteninde Avrupa ülkelerinin sorumluluk alması gerektiğine dikkat çekildi. Avrupa'nın finansman sağladığı kurumlara yönelik açıklama yapan NNK, "Gardiyanlar akşam yemeği yediği için bir adamın öldüğü bir tesisi finanse etmek gerçekleri araştırma ve önlem alma konusunda ortak bir sorumluluk gerektirir" ifadelerini kullandı.
