İran savaşı ve nükleer müzakereler konusunda ABD ile İsrail arasında yeni bir gerilim yaşandığı belirtildi. ABD basınına yansıyan bilgilere göre, Başkan Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu salı günü İran’la yeni barış planını ele alan uzun ve gergin bir telefon görüşmesi yaptı.
Görüşmenin, Katar ve Pakistan tarafından hazırlanan yeni barış taslağının Washington ve Tahran’a sunulmasının ardından gerçekleştiği aktarıldı. Taslakta, ABD ile İran arasındaki savaşın resmen sona erdirilmesi ve ardından 30 günlük müzakere süreci başlatılması öngörülüyor.
NETANYAHU SAVAŞA DEVAM ETMEK İSTİYOR
ABD merkezli Axios'ta yer alan habere göre Netanyahu, İran’la yürütülen müzakerelere son derece kuşkuyla yaklaşıyor. İsrail Başbakanı’nın, savaşın yeniden başlamasını ve İran’ın askeri kapasitesinin daha fazla zayıflatılmasını istediği belirtildi.
Netanyahu’nun özellikle İran’ın kritik altyapısının hedef alınmasını savunduğu, böylece rejimin askeri ve ekonomik açıdan daha kırılgan hale getirilmesini istediği aktarıldı.
Trump ise anlaşma ihtimalinin hâlâ masada olduğunu düşünüyor. ABD Başkanı, bir yandan İran’la anlaşma sağlanabileceğini söylerken, diğer yandan “doğru yanıt” gelmemesi halinde savaşın çok hızlı şekilde yeniden başlayabileceğini belirtti.
“ANLAŞMA MI, SAVAŞI BİTİRECEK SALDIRI MI?”
Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada İran konusunda karar eşiğinde olduklarını söyledi. ABD Başkanı, “Tek soru şu: Gidip işi bitirecek miyiz, yoksa bir belge mi imzalayacaklar? Bakalım ne olacak” dedi.
Trump daha sonra ABD ile İran’ın “anlaşma ile savaşın yeniden başlaması arasındaki sınırda” olduğunu ifade etti.
ABD Başkanı, Netanyahu ile ilişkilerinin iyi olduğunu belirtirken, İran konusunda İsrail Başbakanı’nın kendi istediği yönde hareket edeceğini de söyledi.
KATAR VE PAKİSTAN’DAN YENİ TASLAK
Yeni diplomatik girişimde Katar ve Pakistan’ın öne çıktığı belirtildi. Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır’ın da arabuluculuk çalışmalarına destek verdiği aktarıldı.
Habere göre son günlerde taraflar arasındaki boşlukları kapatmak için yeni bir metin üzerinde çalışıldı. Katar’ın kısa süre önce ABD ve İran’a yeni bir taslak sunduğu, Katar heyetinin de bu hafta başında Tahran’a giderek İranlı yetkililerle görüşmeler yaptığı belirtildi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise müzakerelerin, Tahran’ın daha önce sunduğu 14 maddelik öneri temelinde sürdüğünü açıkladı. Pakistan İçişleri Bakanı’nın da arabuluculuk kapsamında yeniden Tahran’a gittiği bildirildi.
NÜKLEER PROGRAM VE DONDURULMUŞ FONLAR MASADA
Yeni girişimin hedefi, İran’ın nükleer programına ilişkin daha somut taahhütler almak ve ABD’nin İran’a ait dondurulmuş fonların hangi takvimle serbest bırakılacağı konusunda daha açık bir çerçeve sunmasını sağlamak.
Arap diplomatik kaynaklara göre taslak, hem savaşın resmen bitirilmesini hem de Hürmüz Boğazı’nın açılması, nükleer program ve ekonomik yaptırımlar gibi başlıklarda müzakere süreci başlatılmasını amaçlıyor.
Ancak kaynaklar, İran’ın yeni taslağı kabul edip etmeyeceğinin ya da pozisyonunda ciddi bir değişikliğe gidip gitmeyeceğinin henüz net olmadığını vurguladı.
TRUMP-NETANYAHU GÖRÜŞMESİ GERİLİMLİ GEÇTİ
Habere göre Trump, salı akşamı Netanyahu ile yaptığı görüşmede arabulucuların ABD ve İran’ın imzalayabileceği bir “niyet mektubu” üzerinde çalıştığını anlattı.
Bu metnin, savaşı resmen sona erdirmeyi ve İran’ın nükleer programı ile Hürmüz Boğazı’nın açılması gibi konularda 30 günlük müzakere süreci başlatmayı hedeflediği belirtildi.
İsrailli kaynaklar, görüşmede iki liderin bundan sonraki yol haritası konusunda anlaşmazlık yaşadığını aktardı. ABD’li bir kaynak ise görüşmenin ardından Netanyahu’nun son derece rahatsız olduğunu söyledi.
İRAN’DAN ŞARTLI MESAJ
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, görüşmelerin başarıya ulaşması için ABD’nin İran gemilerine yönelik uygulamalarına son vermesi ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasını kabul etmesi gerektiğini söyledi.
Tahran ayrıca İsrail’in Lübnan’daki savaşı bitirmesi gerektiğini de şartlar arasında sayıyor.
Trump ise müzakerelere birkaç gün daha süre vermeye hazır olduğunu belirtti. ABD Başkanı, “Birkaç gün bekleyerek insanların ölmesini engelleyebilirsem, bunun çok iyi bir şey olduğunu düşünüyorum” dedi.
NETANYAHU WASHİNGTON’A GİTMEK İSTİYOR
İsrailli bir kaynağa göre Netanyahu, önümüzdeki haftalarda Trump ile yüz yüze görüşmek için Washington’a gitmek istiyor.
Bu ziyaretin gerçekleşmesi halinde, İran savaşı, Hürmüz Boğazı, nükleer müzakereler ve İsrail’in bölgesel askeri hedefleri iki liderin en kritik gündem başlıkları olacak.
