Gökbilimciler, popüler kültürde Star Wars (Yıldız Savaşları) efsanesinin kahramanı Luke Skywalker'ın iki güneşli ana vatanı "Tatooine" gezegenini andıran, iki yıldızın etrafında dönen 27 yeni potansiyel gezegen keşfettiklerini duyurdu. "Yıldız Savaşları Günü" olarak kutlanan 4 Mayıs tarihinde yayımlanan araştırma, evrende çift yıldızlı sistemlerin tahmin edilenden çok daha yaygın olabileceğine dair güçlü kanıtlar sundu.
"APSİDAL İLERLEME" YÖNTEMİYLE GELEN KEŞİF
New South Wales Üniversitesi (UNSW Sydney) liderliğindeki uluslararası bir ekip tarafından yürütülen çalışmada, gezegen avcılığında geleneksel "geçiş" (transit) yönteminin dışına çıkılarak yenilikçi bir teknik kullanıldı. Bilim insanları, birbirinin etrafında dönen ve birbirini örten (tutulma oluşturan) çift yıldız sistemlerindeki salınımları "apsidal ilerleme" (apsidal precession) adı verilen bir yöntemle inceledi.
Bu yöntemde, yıldızların yörüngesindeki milimetrik sapmalar ve zamanlama değişiklikleri takip edildi. Eğer yıldızların normalde tahmin edilebilir olan tutulma takviminde genel görelilik veya yıldız etkileşimleriyle açıklanamayan bir salınım görülürse, bu durum üçüncü bir gövdenin —yani bir gezegenin— kütleçekimsel etkisine işaret ediyor.
TESS VERİLERİYLE UZAYDA DEV TARAMA
NASA'nın Geçiş Halindeki Öte Gezegen Araştırma Uydusu (TESS) tarafından sağlanan devasa veri setini kullanan araştırmacılar, 1.590 çift yıldız sistemini titizlikle taradı. Yapılan analizler sonucunda:
-
İki güneş etrafında dönen (sirkumbiner) 27 güçlü gezegen adayı belirlendi.
-
Keşfedilen bu potansiyel dünyaların büyüklüklerinin, buz devi Neptün ile gaz devi Jüpiter'in 10 katı arasında değiştiği saptandı.
-
Gezegenlerin Dünya'ya uzaklıkları ise 650 ışık yılı ile 18 bin ışık yılı arasında geniş bir alana yayılıyor.
"HAYAL DEĞİL, GERÇEK OLABİLİRLER"
Araştırmanın sonuçları prestijli astronomi dergisi "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society"de yayımlandı. Çalışmanın başyazarı ve UNSW bünyesinde doktora adayı olan gökbilimci Margo Thornton, mevcut gezegen bilgilerinin çoğunun tespit edilmesi en kolay olanlarla sınırlı olduğunu ve bu yeni yöntemin "gizli gezegen popülasyonunu" ortaya çıkarabileceğini belirtti.
Kıdemli yazar Doç. Dr. Ben Montet ise, çift yıldızlı sistemlerin yüzde 2'sinin gezegen barındırma potansiyeline sahip olduğunu ve bu durumun galaksimizde on binlerce "Tatooine" benzeri gezegen bulunabileceği anlamına geldiğini vurguladı. Uzmanlar, bu gezegenlerin yaşanabilir çıkması durumunda, evrende yaşamın her yerde olabileceği ihtimalinin heyecan verici olduğunu ifade ediyor.
