Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) Doğu Türkistan'daki dini baskı, kültürel asimilasyon ve özellikle kadınları hedef alan zorla kürtaj politikalarına karşı 5 Nisan 1990 tarihinde sivil halkın başlattığı Barın Direnişi'nin 36. yıl dönümü anılıyor. Halk Kurtuluş Ordusu'nun (PLA) orantısız askeri güç kullanarak kanlı bir şekilde bastırdığı ve tarihe "Barın Katliamı" olarak geçen olayların ardından hayatta kalanlar; toplu gözaltılar, ağır işkenceler ve göstermelik mahkemelerle cezalandırılmıştı. Uygur Hareketi (Campaign for Uyghurs - CFU), bu karanlık yıl dönümünde yayımladığı mesajda, 36 yıl önce Barın'da dökülen kanın aslında bugünkü sistematik insan hakları ihlallerinin en erken uyarısı olduğuna dikkat çekti.
ULUSLARARASI RAPORLAR VAHAMETİ GÖZLER ÖNÜNE SERİYOR
Uygur Hareketi'nin açıklamasına göre, aradan geçen 36 yılda Pekin yönetiminin baskı politikaları azalmak bir yana, uluslararası kurumların da teyit ettiği üzere kitlesel bir asimilasyon projesine dönüştü. Haberde öne çıkan güncel raporlar tablonun ciddiyetini kanıtlıyor:
ABD Holokost Anma Müzesi Raporu (Şubat 2025): Simon-Skjodt Soykırımı Önleme Merkezi tarafından yayımlanan rapor, Uygur bölgesindeki temel baskı politikalarının hız kesmeden devam ettiğini ve aktif olarak genişletildiğini ortaya koydu.
3.34 Milyon 'Zorla Çalıştırma' Vakası: Resmi hükümet verilerine dayandırılan analizlere göre, sadece 2024 yılı içerisinde bölgede 3,34 milyon bireyin zorla işçi olarak çalıştırıldığı tespit edildi.
BM'den 'İnsanlığa Karşı Suç' Alarmı (Ocak 2026): Beş Birleşmiş Milletler Özel Raportörü tarafından yayımlanan ortak resmi açıklamada, ÇKP'nin zorunlu işgücü transfer sisteminin devasa bir ölçekte uygulandığı, bu zorlamanın birçok vakada "kölelik" ve "zorla yerinden edilme" gibi insanlığa karşı suçlar seviyesine ulaştığı uyarısı yapıldı.
Raporda ayrıca, zorlayıcı doğum kontrol yöntemleri nedeniyle bölgedeki Uygur nüfus artışının neredeyse sıfıra indirildiği ve asimilasyon odaklı yatılı okulların Uygur ortaokul öğrencilerinin tamamını (yüzde 100) asimile etmeyi hedeflediği vurgulandı.
RUSHAN ABBAS: "ULUSLARARASI TOPLUM İÇİN BİR SINAV"
Barın Katliamı'nın 36. yılı vesilesiyle değerlendirmelerde bulunan Uygur Hareketi İcra Direktörü Rushan Abbas, uluslararası toplumun sessizliğini sert bir dille eleştirdi.
Abbas, "Barın Katliamı, en temel insan haklarını talep eden Uygurlara karşı Çin rejimi tarafından gerçekleştirilen kasıtlı bir terör eylemiydi" diyerek şu tarihi mesajı verdi: "Aradan 36 yıl geçti. Barın'da dökülen kanı, dünyanın dikkate almadığı erken bir uyarı olarak hatırlıyoruz. ÇKP, dünkü vahşetini bugün tam ölçekli bir soykırıma taşıdı. Pasif kalan her hükümet ve kurum, bugün giderek büyüyen Çin tehdidinin sorumlusudur. Bu sadece Uygurların mücadelesi değil; özgürlük ve demokrasiyi korumak adına tüm uluslararası toplum için kritik bir sınavdır."
DEVLETLERE VE KURUMLARA 'EYLEM' ÇAĞRISI
Açıklamasının sonuç bölümünde hükümetlere, BM'ye ve sivil toplum kuruluşlarına seslenen Uygur Hareketi; "endişe duyuyoruz" şeklindeki kınama mesajlarının ötesine geçilmesini talep etti.
CFU, zulmün durdurulması için atılması gereken üç somut adımı şöyle sıraladı:
Uygurların zorla çalıştırılmasıyla üretilen tüm mallara küresel ithalat yasakları getirilmesi.
Sistematik asimilasyon ve insanlığa karşı suçlardan sorumlu tutulan ÇKP yetkililerine ağır ekonomik ve siyasi yaptırımlar uygulanması.
Hayatta kalan Uygurların ve insan hakları savunucularının seslerinin uluslararası platformlarda daha gür yankılanmasının sağlanması.
Açıklama, "Kayıtsızlık ve eylemsizlik sadece zalimi güçlendirir ve insanlığa karşı işlenen suçların devam etmesine zemin hazırlar" uyarısıyla son buldu.
