Küresel gıda piyasaları, Mart ayında enerji fiyatlarındaki oynaklığın gölgesinde kaldı. FAO tarafından yayımlanan son verilere göre, Gıda Fiyat Endeksi Mart ayında bir önceki aya göre %2,4 artarak 128,5 puana ulaştı. Yıllık bazda %1,0’lik bir artışa işaret eden bu tablo, gıda arz güvenliğinin yakıt ve lojistik maliyetlerine olan hassasiyetini bir kez daha ortaya koydu.
BİTKİSEL YAĞ VE ŞEKER GRUBUNDA KESKİN YÜKSELİŞ
Endeksi yukarı taşıyan en dinamik kalemler bitkisel yağlar ve şeker oldu:
-
Bitkisel Yağlar: Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin biyoyakıt talebini artıracağı beklentisi; palm, soya ve ayçiçeği yağı fiyatlarını aylık bazda %5,1 yukarı taşıdı. Yıllık artış ise %13,2’ye ulaştı.
-
Şeker: Brezilya’nın artan enerji maliyetleri nedeniyle şeker kamışı üretimini gıdadan ziyade etanol (yakıt) üretimine kaydıracağı öngörüsü, şeker fiyatlarında %7,2’lik bir sıçramaya neden oldu.
-
TAHIL PİYASASINDA "KURAKLIK VE MALİYET" ETKİSİ
Tahıl Fiyat Endeksi aylık bazda %1,5 artış kaydederken, alt kalemlerde farklı eğilimler gözlendi. ABD’deki kuraklık ve Avustralya’daki yüksek gübre maliyetleri, küresel buğday fiyatlarını %4,3 oranında artırdı. Buna karşın, dünya pirinç fiyat endeksi %3,0’lık bir gerileme ile genel artış trendinden pozitif yönde ayrıştı.
-
HAYVANSAL ÜRÜNLERDE BÖLGESEL FARKLILIKLAR
Et: AB’de domuz eti, Brezilya’da ise sığır eti fiyatlarındaki artışın etkisiyle Et Fiyat Endeksi %1,0 yükseldi. Kümes ve koyun eti fiyatlarında ise arz fazlası nedeniyle düşüş kaydedildi.
Süt Ürünleri: Okyanusya kaynaklı arz daralması süt tozu fiyatlarını artırırken, Avrupa’daki üretim artışı ve zayıf talep peynir fiyatlarını baskılayarak endeksi %1,2 düzeyinde sınırlı bir artışta tuttu.
2026 PROJEKSİYONU: BUĞDAY ÜRETİMİNDE DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ
FAO, 2026 yılına dair üretim tahminlerini de paylaştı. Küresel buğday üretiminin bir önceki yıla göre %1,7 oranında azalarak 820 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Hindistan’da rekor üretim öngörülse de; AB, Rusya ve ABD’deki düşüş beklentileri arz yönlü riskleri canlı tutuyor.
-
ARZ GÜVENLİĞİ: "STOKLAR RAHATLATICI SEVİYEDE"
Dünya Gazetesi'nin haberine göre üretimdeki yerel düşüş öngörülerine rağmen, küresel tahıl stoklarının %9,2 artışla 951,5 milyon tona ulaşması bekleniyor. Stok/kullanım oranının %32,2 seviyesinde gerçekleşmesi, kısa vadede küresel arzın talebi karşılamada yeterli olacağına ve piyasaların nispeten "rahat" bir seyir izleyeceğine işaret ediyor.
