Orta Doğu'da dördüncü haftasını dolduran savaşın askeri ve diplomatik bilançosu, Amerikan televizyonlarında masaya yatırılmaya başlandı. ABD merkezli PBS televizyonuna (NewsHour) konuk olan ülkenin en önemli iki İran uzmanı; Middle East Institute'ten (Ortadoğu Enstitüsü) Alan Eyre ve Dış İlişkiler Konseyi'nden (CFR) Ray Takeyh, savaşın gidişatına dair şoke edici değerlendirmelerde bulundu.
"STATÜKO BÜYÜK ÖLÇÜDE İRAN'IN YANINDA"
ABD Dışişleri Bakanlığı'nda 40 yıl görev yapan ve Farsça sözcülük görevini de üstlenen eski başmüzakereci Alan Eyre, savaşın galibinin kim olduğuna dair soruya ezber bozan bir cevap verdi.
İran'ın ABD'nin havadan yağdırdığı tüm bombaları bir şekilde absorbe ettiğini belirten Eyre, şu tarihi tespiti yaptı: "Kolaylıkla söyleyebilirim ki, paradoksal bir şekilde, İran kazanıyor. Çünkü ABD'nin attığı bombaları göğüslüyorlar ve Hürmüz Boğazı üzerindeki 'boğma' (chokehold) kontrollerini sürdürüyorlar. İran'ın planı tam olarak bu: Darbe almak ama boğazı tehdit edecek ve ABD tırmandırırsa karşılık verecek kinetik yeteneği korumak. Gemiler boğazdan geçmediği sürece bu ekonomik durum daha da kötüleşecek, bu yüzden mevcut statüko büyük ölçüde İran'ın tarafında."
DOĞRUDAN GÖRÜŞME YOK, SAVAŞ 'ÇİRKİN' BİTECEK
ABD'nin 15 maddelik, İran'ın ise 5 maddelik barış planlarının arka planda dolaşmasını "her iki tarafın da kendi maksimalist kırmızı çizgilerini test etmesi" olarak yorumlayan Eyre, doğrudan bir müzakere beklemediğini söyledi. Eyre, İran'ın bir ateşkes durumunda elindeki "Hürmüz" ivmesini kaybedeceği için ateşkese yanaşmayacağını ifade etti.
Savaşın nasıl biteceğine dair senaryoyu da çizen Eyre, "Müzakereli bir çözüm beklemiyorum. Bence ABD (Trump yönetimi) bir noktada zafer ilan edecek, kinetik saldırıları durduracak ve İsrail'i de durmaya ikna edecek. Bu yavaş ve çirkin bir son olacak. Ancak Orta Doğu ve Körfez asla eskisi gibi olmayacak" dedi.
