Bloomberg'in haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran ile yaşanan çatışmaların uzaması ihtimaline karşı petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkması senaryosunun ekonomiye olası etkilerini mercek altına aldı. Beyaz Saray iddiaları yalanlarken, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık küresel enflasyon endişelerini şimdiden tetiklemiş durumda.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı askeri harekâtın ardından enerji piyasalarında sular durulmuyor. Konuya aşina kaynakların Bloomberg'e aktardığına göre, üst düzey Trump yönetimi yetkilileri, uzayan bir çatışma durumunda petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar fırlaması gibi "aşırı senaryoların" olası sonuçlarını inceliyor.
Yetkililer, bu modellemenin bir tahmin olmadığını, kriz dönemlerinde yapılan olağan bir risk değerlendirmesi ve her türlü olasılığa karşı hazırlıklı olma çabasının bir parçası olduğunu belirtiyor.
BEYAZ SARAY YALANLADI AMA PİYASALAR KARIŞTI
Kaynaklara göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, savaş ("Epic Fury" / Destansı Öfke Operasyonu) başlamadan önce bile çatışmanın petrol fiyatlarını artıracağı ve ekonomik büyümeye zarar vereceği yönündeki endişelerini dile getirdi. Hazine yetkililerinin haftalardır petrol ve benzin fiyatlarındaki dalgalanmalara ilişkin kaygılarını Beyaz Saray'a ilettiği iddia ediliyor.
Ancak Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai bu iddiaları kesin bir dille yalanladı. Desai, yönetimin her zaman çeşitli fiyatlandırma senaryolarını değerlendirdiğini ancak "varil başına 200 dolar" ihtimalinin özel olarak incelenmediğini belirtti. Sözcü, Bakan Bessent'in kısa vadeli kesintilerden "endişe duymadığını" ve Amerikan ekonomisinin uzun vadeli gidişatına güvendiğini vurguladı. Enerji Bakanı Chris Wright da 12 Mart'ta yaptığı açıklamada fiyatların 200 dolara fırlamasını "düşük bir ihtimal" olarak nitelendirmişti.
FİYATLAR ŞİMDİDEN UÇUŞA GEÇTİ
Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatlarında ciddi bir artış yaşandı. ABD ham petrolü (WTI) yaklaşık %30 artışla 91 dolar seviyesine çıkarken, Brent petrol aynı dönemde neredeyse %40 değer kazanarak 102 dolar civarında işlem görmeye başladı.
Küresel petrol ve doğalgaz ihracatının beşte birinin yapıldığı Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların durma noktasına gelmesi, dünya genelindeki ekonomileri şimdiden vurmaya başladı. ABD'de en belirgin etki perakende benzin fiyatlarındaki %30'luk artış oldu ve Trump'ın geçtiğimiz yıl "önemli bir ekonomik başarı" olarak övündüğü düşüşleri sıfırladı.
KÜRESEL EKONOMİ İÇİN "DEVASA BİR ŞOK" OLUR
Ham petrolün 200 dolara çıkması dünya ekonomisi için muazzam bir şok anlamına geliyor. Enflasyona göre düzeltilmiş rakamlarla petrol, son yarım yüzyılda bu seviyeyi sadece bir kez; 2008'deki küresel finans krizinin hemen öncesinde görmüştü.
Bloomberg Economics'in tahminlerine göre, fiyatlar 200 dolara çıkmasa bile, petrolün birkaç ay boyunca 170 dolarda kalması ABD ve Avrupa'da enflasyonu yukarı çekecek ve ekonomik büyümeyi baltalayacak.
MERKEZ BANKALARI TEDİRGİN
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada çatışmaların enflasyonist riskleri körüklediğini söyledi. Frankfurt, Londra ve Japonya'daki merkez bankaları önümüzdeki ay gibi erken bir tarihte faiz artırımlarına hazırlanıyor.
ABD tarafında ise ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, petrol fiyatlarındaki artışın etkilerini ölçmek için henüz çok erken olduğunu belirtse de, Fed'in para politikası görünümü giderek daha karmaşık bir hal alıyor.
TRUMP 5 GÜN SÜRE VERDİ
Beyaz Saray yetkililerine göre başlangıçta 4 ila 6 hafta sürmesi planlanan askeri harekât sürerken, diplomatik çabalar da devam ediyor. Başkan Trump, İran'ın müzakere çağrılarını reddetmesine rağmen anlaşmaya varılması için Tahran yönetimine 5 günlük bir süre tanıdı ve anlaşma sağlanamaması halinde daha fazla askeri harekat tehdidinde bulundu. Trump ayrıca artan enerji maliyetlerinden endişe duymadığını, savaş biter bitmez petrol fiyatlarının keskin bir şekilde düşeceğini öngördüğünü belirtti.
