İran genelinde yaklaşık üç haftadır devam eden toplumsal hareketlilik, ülkeyi son yılların en kanlı sürecine sürükledi. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), saha kaynaklarından derlediği verilerle sarsıcı bir rapor yayımladı. Rapora göre, gösterilerin başlangıcından bu yana hayatını kaybeden sivil sayısı kritik bir eşiği daha geride bıraktı.
KANLI BİLANÇONUN DETAYLARI
HRANA'nın verilerine göre, Tahran başta olmak üzere onlarca kente yayılan protestolarda tablo giderek ağırlaşıyor:
Can Kaybı: 2.677 kişi yaşamını yitirdi (Dünkü raporlanan sayıya göre 62 yeni ölüm).
Yaralı Sayısı: 2.600'den fazla kişi ateşli silah ve darp sonucu yaralandı.
Gözaltılar: 19 bin 97 kişi güvenlik birimlerince alıkonuldu.
İran resmi makamları ise ölü ve yaralı sayılarına ilişkin sessizliğini korurken, devlet televizyonu olayları "dış güçlerin kışkırtması" olarak nitelendirmeye devam ediyor.
ÇARŞI’DA BAŞLAYAN KIVILCIM: EKONOMİK DEPREM
Protestoların fitili, 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran Büyük Çarşı esnafının kepenk indirmesiyle ateşlenmişti.
İran Riyali'nin döviz karşısındaki sert düşüşü, alım gücünü tamamen eritirken temel gıda maddelerinde fahiş fiyat artışlarına neden oldu.
8 Ocak itibarıyla Tahran sokaklarında çatışmaya dönen gösteriler sonrası Tahran yönetimi, protestoların organize edilmesini engellemek amacıyla internet erişimini ülke genelinde büyük ölçüde kısıtladı.
ULUSLARARASI TOPLUMUN TEPKİSİ VE "BİLGİ KARARTMASI"
İran yönetimi tarafından uygulanan internet kesintisi, sivil aktivistler tarafından "bilgi karartması yoluyla şiddetin boyutlarını gizleme çabası" olarak yorumlanıyor. Virginia merkezli HRANA, kısıtlı imkanlarla ulaştığı görüntülerin bölgedeki insani krizin resmi verilerin çok ötesinde olabileceğine işaret ettiğini vurguladı.
