Siyasi arenada egemenlik tartışmalarına ve "satılık ada" polemiklerine konu olan Grönland, bilim dünyasında felaket senaryolarının merkezine oturdu. Nature Geoscience dergisinde pazartesi günü yayımlanan kritik bir çalışma, adanın kuzeybatısındaki buzulların geçmişte tamamen eridiğini kanıtladı.
Bilim insanları, Grönland'ın "Prudhoe Kubbesi" (Prudhoe Dome) olarak bilinen bölgesinden çıkardıkları kaya örneklerinde, bölgenin son 10.000 yıl içinde tamamen buzsuz kaldığına dair kimyasal izlere rastladı. Bu keşif, modern iklim değişikliğiyle birlikte adanın yeniden aynı akıbeti yaşayabileceğine dair "kötü bir haber" olarak yorumlanıyor.
BUZUN ALTINDAKİ 'CANAVAR'
Araştırmacılar, 2023 yılında "GreenDrill" adı verilen proje kapsamında Grönland'ın kuzeybatısındaki Prudhoe Kubbesi'ne ulaştıklarında, kendilerini "bir canavar tarafından yutulmuş" gibi hissettiklerini belirtiyor. Yaklaşık 80 kilometre genişliğinde ve 500 metre yüksekliğindeki bu buz dağının zirvesinde sıcaklıklar sıfırın çok altındaydı. Bilim insanları, buz tabakasını delerek altındaki ana kayaya ulaşmak için dondurucu soğuklar ve görüşü kapatan kar fırtınalarıyla mücadele etti.
Columbia Üniversitesi'nden iklim jeokimyacısı Joerg Schaefer, bu tehlikeli görevi "yüksek riskli bir tıbbi muayeneye" benzeterek, "Hastanın (Dünya'nın) ısınmaya ne kadar duyarlı olduğunu ve ne kadar ısınmanın ölümcül olacağını anlamaya çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.
7 BİN YILLIK SIR: BEKLENMEDİK ERİME
Bilim insanları, buzun derinliklerinden binbir güçlükle çıkardıkları tortuları "lüminesans (ışıldama) tarihleme" yöntemiyle analiz etti. Beklentiler, bölgenin 100.000 yıldan uzun süredir buzla kaplı olduğu yönündeydi. Ancak sonuçlar şoke ediciydi: Örnekler, tortuların sadece yaklaşık 7.100 yıl önce gömüldüğünü gösteriyordu.
Bu durum, küresel sıcaklıkların bugünkünden çok da yüksek olmadığı yakın bir jeolojik geçmişte, Grönland'ın büyük bölümlerinin buzsuz olduğunu kanıtlıyor. Kentucky Üniversitesi'nden çalışmanın başyazarı Caleb Walcott-George, sonuçları gördüğünde endişesini "Eyvah" diyerek dile getirdi.
DENİZ SEVİYESİ İÇİN KRİTİK UYARI
Araştırma, Donald Trump'ın "stratejik mülk" olarak değerlendirdiği adanın aslında küresel deniz seviyeleri için bir saatli bomba olduğunu gösteriyor. Çalışmaya göre:
Eğer geçmişteki erimenin aynısı bugün yaşanırsa, küresel deniz seviyeleri 19 santimetre ile 73 santimetre arasında yükselebilir.
Grönland'daki buz örtüsünün tamamının erimesi durumunda ise küresel deniz seviyesinin yaklaşık 7 metre (24 fit) yükseleceği tahmin ediliyor.
Buffalo Üniversitesi'nden jeolog Jason Briner, Kuzey Kutbu'nun dünyanın geri kalanından çok daha hızlı ısındığına dikkat çekerek, Grönland'ın "geri dönüşü olmayan bir düşüşe" doğru giden bir devrilme noktasına yaklaşıyor olabileceğini belirtti. Trump'ın sahip olmak istediği bu devasa kara parçası, bilim insanlarına göre, insanlığın iklim geleceğini belirleyecek en kırılgan "hasta" konumunda.
