Avrupa’da elektrikli otomobillere yönelik ilgi büyüyor ancak satın alma kararı hala fiyat ve menzil duvarına çarpıyor. Avrupa Alternatif Yakıtlar Gözlemevi’nin yayımladığı Consumer Monitor 2025 raporu, sürücülerin elektrikli araçlara bütünüyle karşı olmadığını fakat günlük kullanımda kendilerine uyup uymayacağından emin olmadığını ortaya koydu.
Avrupa Komisyonu Ulaştırma ve Mobilite Genel Müdürlüğü için hazırlanan çalışma, Ekim 2025’te AB’nin 27 üye ülkesinde ehliyet sahibi sürücülerle yapılan çevrim içi ankete dayanıyor. Raporda 3 bin 19 geçerli yanıt değerlendirildi. Katılımcıların 2 bin 310’u içten yanmalı araç, 285’i hibrit, 142’si şarj edilebilir hibrit, 119’u ise bataryalı elektrikli araç kullanıcısı olarak sınıflandırıldı.
EAFO’ya göre Avrupalı tüketicilerin yaklaşık beşte dördü elektrikli otomobillere olumlu ya da tarafsız bakıyor. Buna karşın rapor, pazarın ana sorununun temel kabulden çok dönüşüm olduğunu gösteriyor. Sürücüler elektrikli araca sıcak baksa bile, aracı kendi yaşam koşullarına uygun görmediğinde satın alma niyeti zayıflıyor.
FİYAT ANA ENGEL OLARAK KALDI
Raporda elektrikli araçların en sık belirtilen avantajı iklim etkisinin daha düşük olması olarak öne çıktı. Sürüş karakteri de 2025’te ikinci sıraya yükseldi. Buna karşılık en büyük dezavantaj yüksek satın alma fiyatı oldu. Menzil ikinci sıraya çıkarken, özel ve kamusal şarjla ilgili endişelerin önceki araştırma dalgalarına göre gerilediği belirtildi.
Satın alma tercihlerinde içten yanmalı araçlar hala güçlü konumunu koruyor. Katılımcıların yüzde 35’i bir sonraki otomobilinin içten yanmalı olmasını beklerken, yüzde 24’ü hibrit, yüzde 14’ü bataryalı elektrikli, yüzde 13’ü şarj edilebilir hibrit araç düşündüğünü söyledi. Yüzde 13’lük kesim ise henüz karar vermedi.
Elektrikli araç almayı düşünenlerde karar takvimi daha yakın. Bir sonraki aracını elektrikli olarak gören katılımcıların yüzde 69,3’ü satın almayı 0 ile 3 yıl içinde planlıyor. Buna karşın elektrikli aracı bir sonraki otomobil seçeneği olarak görmeyenlerde zaman çizelgesi belirsizleşiyor veya karar tamamen erteleniyor.
20 BİN EURO SINIRI
Raporda fiyat beklentisi ile menzil beklentisi arasındaki uyumsuzluk dikkat çekiyor. Katılımcıların içten yanmalı bir araç için medyan ödeme isteği 19 bin 200 euro, bataryalı elektrikli araç için ise 19 bin euro olarak hesaplandı. Ancak sürücülerin önemli bölümü elektrikli araçtan en az 400 ile 600 kilometre menzil bekliyor, yüzde 26,4’lük kesim ise 600 kilometrenin üzerinde menzil istiyor.
Verilere göre elektrikli araçların tek sorunu pahalı olmaları değil, kullanıcıların menzil ve bütçe beklentisini de karşılayamıyorlar. Rapora göre, bu sorunlar tüketicilerin elektrikli araç alımını ertelemesindeki en büyük faktörlerden biri.
EVİ OLAN DAHA AVANTAJLI
Elektrikli araç kullanımı gelir, eğitim ve konut koşullarıyla da yakından bağlantılı. Rapora göre bataryalı elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç kullanıcıları daha çok yüksek gelirli ve yüksek eğitimli gruplarda yoğunlaşıyor. Bu kullanıcıların genelinde özel park ve evde şarj imkanı sağlayan konut koşullarına da sahip olduklarına yer verildi.
Apartmanda yaşayan ya da sokakta park etmek zorunda kalan sürücüler için tablo daha zor. EAFO, ev yakınında güvenilir şarj erişiminin özellikle özel park yeri olmayan haneler için kritik kalmaya devam ettiğini vurguluyor. Kamusal şarj altyapısına yönelik endişelerin azalması ise şarj ağlarının genişlemesiyle ilişkilendiriliyor.
TEŞVİK BİLİNİYOR AMA YETERİNCE DEĞİL
Çalışma, teşviklerin etkisini sınırlayan önemli bir bilgi açığına da işaret ediyor. Yeni elektrikli araç alım desteği yüzde 30,8 ile en çok bilinen teşvik olurken, katılımcıların yüzde 30,5’i elektrikli sürüşe ilişkin vergi indirimi ya da muafiyetlerden haberdar olmadığını belirtti. Yüzde 20,9’luk kesim ise elektrikli sürüş için herhangi bir teşvikten haberdar olmadığını söyledi.
Buna rağmen sürücüler için en güçlü ikna unsurlarının finansal destekler ve menzil olduğu görülüyor. Katılımcıların yüzde 44’ü yeterince yüksek satın alma teşviğinin, yüzde 39’u ise yeterli menzilin elektrikli araç alımını etkileyebileceğini ifade etti.
EAFO raporu, Avrupa’da elektrikli araç pazarının erken benimseyenlerden ana akıma geçerken daha pragmatik bir aşamaya girdiğini gösteriyor. Bundan sonraki eşik yalnızca daha fazla model sunmak değil; uygun fiyat, gerçekçi menzil, ikinci el güveni ve ev çevresinde kolay şarj erişimini aynı pakette görünür kılmak olacak.
